กองทุนสุขภาพจังหวัด

กลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหัวใจ เป็นปัญหาสาธารณสุขในระดับประเทศและเป็นภัยเงียบที่ทวีความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง สำหรับ จังหวัดนราธิวาส ข้อมูลจากสถิติด้านสาธารณสุขและรายงานสถานการณ์ทางสังคมพบว่า แนวโน้มผู้ป่วยรายใหม่ในกลุ่มโรค NCDs และโรคเรื้อรังยังคงเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนค่ารักษาพยาบาลและคุณภาพชีวิตของประชาชน ขณะเดียวกัน จังหวัดนราธิวาสยังมีประเด็นความท้าทายสำคัญในการ พัฒนาศักยภาพและส่งเสริมสมรรถนะคุณภาพชีวิตของผู้พิการและผู้สูงอายุ ซึ่งถูกจัดเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไขในลำดับต้น ๆ ของพื้นที่ ผู้พิการในพื้นที่ 13 อำเภอของจังหวัดนราธิวาส เป็นกลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคNCDs เนื่องจากข้อจำกัดทางสภาพร่างกายอันนำไปสู่ภาวะเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) การขาดโอกาสในการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และการเข้าถึงข้อมูลด้านโภชนาการที่ถูกสุขลักษณะ อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันพบว่า ผู้พิการในพื้นที่ยังเข้าไม่ถึงแผนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรค NCDs อย่างทั่วถึง ซึ่งเกิดจากอุปสรรคสำคัญ 4 ประการหลัก ได้แก่
1)อุปสรรคทางกายภาพและการเดินทาง โครงสร้างพื้นฐานในชุมชนและการเดินทางไปยังจุดบริการคัดกรอง ในระดับอำเภอ/ตำบล มีความยากลำบากสำหรับผู้พิการ โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล อีกทั้งเครื่องมือประเมินผล เช่น เครื่องชั่งน้ำหนัก หรือเครื่องวัดส่วนสูงส่วนใหญ่ ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับสรีระของผู้พิการทางร่างกาย 2)แผนกิจกรรมที่ไม่ยืดหยุ่น แนวทางการออกกำลังกายหรือการปรับโภชนาการทั่วไป ไม่สอดคล้องกับสภาพความพิการและวิถีชีวิตจริง ขาดนวัตกรรมกิจกรรมทางกายทางเลือกที่ผู้พิการสามารถทำได้เองที่บ้านหรือในชุมชน 3)ข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจและบริบทพื้นที่ชายแดนใต้: ผู้พิการจำนวนมากในนราธิวาสเผชิญภาวะยากจนและเป็นผู้มีภาวะพึ่งพิง ทำให้การเลือกบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพกลายเป็นต้นทุนที่สูงเกินไป รวมถึงบริบททางวัฒนธรรมและภาษาท้องถิ่น (ภาษามลายูถิ่น) ที่ต้องอาศัยกลไกการสื่อสารที่จำเพาะเจาะจง แม้ว่าจังหวัดนราธิวาสจะมีการขับเคลื่อนงานสาธารณสุขเชิงรุกร่วมกับเครือข่ายหลายหน่วยงานแต่ยังขาดการทำกิจกรรมเฉพาะกลุ่มผู้พิการเพื่อลดความเสี่ยง NCDs ที่ยังคงมีช่องว่างอยู่มาก เพื่อแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพและขับเคลื่อนงานเชิงรุกให้ครอบคลุมทั้ง 13 อำเภอในจังหวัดนราธิวาส (อันได้แก่ อำเภอเมือง, ตากใบ, บาเจาะ, ยี่งอ, ระแงะ, รือเสาะ, ศรีสาคร, แว้ง, สุคิริน, สุไหงโก-ลก, สุไหงปาดี, จะแนะ และเจาะไอร้อง) จึงได้จัดทำ โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ผู้พิการ ห่างไกล NCDs นี้ขึ้น เพื่อพัฒนาชุดความรู้ สื่อ และกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อข้อจำกัดของผู้พิการ พร้อมสร้างเครือข่ายแกนนำสุขภาพ/อสม. และคนในครอบครัวในการดูแลผู้พิการเชิงรุกในชุมชน อันจะช่วยลดอุบัติการณ์ของโรค NCDs รายใหม่ ลดภาวะแทรกซ้อน และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้พิการในจังหวัดนราธิวาสให้เติบโตอย่างยั่งยืนและเท่าเทียม