กองทุนสุขภาพจังหวัด

สถานการณ์โรคมะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุด ในผู้หญิงทั่วโลก และเป็นปัญหาที่สำคัญ และคุกคาม ต่อสุขภาพของสตรีไทย เป็นสาเหตุการเสียชีวิต ด้วยโรคมะเร็งเป็นอันดับหนึ่งมาตั้งแต่ปี 2542 โดยพบว่าอัตราการเกิดโรคมะเร็งเต้านม (Breast Cancer Incidence) สูงขึ้นจาก 13.5 ต่อแสนประชากร ในปี 2533 เป็น 28.5 ต่อแสนประชากรในปี พ.ศ. 2554 และอัตราการตายจากโรคมะเร็งเต้านม (Mortality Rate of Breast Cancer) จาก 1.8 ต่อแสนประชากร ในปี พ.ศ. 2539 เป็น 12.4 ต่อแสนประชากรในปี พ.ศ. 2559 และ จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข (Health Data Center) ปี 2565 พบว่าหญิงไทยเป็นมะเร็งเต้านม มากที่สุดจำนวน 38,559 ราย ซึ่งมากเป็นอันดับหนึ่งและมีจำนวนสูงกว่ามะเร็งปากมดลูก ซึ่งพบ 12,956 ราย ถึงกว่า 3 เท่า ปัจจุบันมะเร็งเต้านม เป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่ง ในกลุ่มผู้หญิงไทย และมีแนวโน้มสูงขึ้น นอกจากนี้ยังพบแนวโน้มของการเกิดมะเร็งเต้านมในกลุ่มผู้หญิงที่มีอายุน้อยกว่า 30 ปี เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และพบว่าประมาณร้อยละ 10 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมมักมาพบแพทย์ เมื่อมีการแพร่กระจายของโรคไปสู่อวัยวะอื่นๆแล้ว ทำให้ยากแก่การรักษาให้หายขาด มีผลต่อการรอดชีพตํ่า ก่อให้เกิดการสูญเสียของประชาชนในประเทศ ตลอดจนสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล องค์การอนามัยโลก (WHO) และ American Cancer Society แนะนำให้การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ด้วยแมมโมแกรมอย่างเดียว ในผู้หญิงอายุ 45 ปีขึ้นไป และควรตรวจทุกปี ในกลุ่มผู้หญิงอายุ 45-54 ปี แต่ในประเทศไทย มีข้อจำกัดในการเข้าถึงเครื่องมือแมมโมแกรม ดังนั้น การสร้างความรอบรู้การตรวจ คัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง เป็นวิธีการหนึ่งที่ผู้หญิงทุกคนสามารถทำได้ง่าย ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย เหมาะสมและสอดคล้องกับเศรษฐกิจ หากตรวจเต้านมด้วยตนเองได้ถูกต้อง และสม่ำเสมอจะช่วยให้ผู้หญิงคุ้นเคยกับสภาพปกติของเต้านมตนเอง สามารถค้นพบความเปลี่ยนแปลง หรือความผิดปกติได้ ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น นำไปสู่การขอรับการวินิจฉัยจากแพทย์ได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ทำให้การรักษามะเร็ง ในระยะเริ่มต้นได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และมีอัตราการรอดชีวิตและหายขาดสูงถึงร้อยละ 90-95 ส่งผลให้อัตราการรอดชีพของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมสูงขึ้น และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ดังนั้น เพื่อเพิ่มการเข้าถึงข้อมูลความรู้เรื่องการดูแลส่งเสริม ป้องกัน รู้เท่าทันอันตรายจากโรคมะเร็งเต้านม จึงขยายกลุ่มเป้าหมายในสตรีกลุ่มเสี่ยงและด้อยโอกาส อายุ 25 ปีขึ้นไป เพื่อสร้างความรอบรู้เพิ่มศักยภาพผู้หญิงไทย ให้สามารถจัดการสุขภาพของตนเองเพื่อพ้นภัยมะเร็งเต้านม ซึ่งจังหวัดปัตตานี ได้ดำเนินการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ในปี 2568 มีความครอบคลุม กลุ่มสตรี อายุ 30 – 70 ปี ร้อยละ 75.19 (111,896 คน) พบผู้ป่วยมะเร็งเต้านม รายใหม่ 37 ราย (Health Data Center) ถือว่ายังเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของจังหวัดที่ต้องเร่ง ดำเนินการแก้ไข เพื่อตอบสนองนโยบายการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service plan) สาขามะเร็ง และเร่งรัดให้ประชากรในสตรีกลุ่มเสี่ยงและด้อยโอกาส จังหวัดปัตตานี ปลอดภัยจากมะเร็งเต้านมจังหวัดปัตตานี ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อมุ่งเน้นการสร้างพฤติกรรม รู้ทัน ปัจจัยเสี่ยง และสามารถ รักษาไว โดยการตรวจคัดกรองเจอตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน