กองทุนสุขภาพจังหวัด

สายตาและการมองเห็นถือเป็นประตูบานแรกสู่กระบวนการเรียนรู้และปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญที่สุดต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กปฐมวัยและวัยเรียน หากภาวะสายตาผิดปกติไม่ได้รับการแก้ไขก่อนอายุ ๑๒ ปี จะนำไปสู่ภาวะ ตาขี้เกียจ (Amblyopia) ซึ่งเป็นความบกพร่องที่ส่งผลเสียต่อศักยภาพของทรัพยากรมนุษย์อย่างถาวรตลอดชีวิต จากสถิติทางการศึกษาของจังหวัดสงขลา ปีการศึกษา ๒๕๖๘ พบประชากรนักเรียนในระบบสูงถึง ๓๔๘,๗๔๖ คน ครอบคลุมทั้งสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานความมั่นคงที่ดูแลกลุ่มเด็กเปราะบางในพื้นที่ห่างไกล อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ ๒๕๖๗ พบข้อเท็จจริงที่น่ากังวลว่ามีเด็กเข้าถึงบริการแว่นตาเพียง ๑๐๘ ราย หรือคิดเป็นเพียงร้อยละ ๐.๐๙ ของประชากรเป้าหมาย สะท้อนให้เห็นถึง ภาวะวิกฤตเชิงระบบ (Systemic Crisis) ในการเข้าถึงสิทธิประโยชน์ด้านสาธารณสุข โดยมีอุปสรรคสำคัญจากข้อมูลการคัดกรองที่ขาดความเชื่อมโยง ข้อจำกัดด้านบุคลากรผู้เชี่ยวชาญที่นำไปสู่ระยะเวลารอคอยตรวจวินิจฉัยยาวนานกว่า ๖ เดือน ตลอดจนภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทางของผู้ปกครองในพื้นที่ชนบท เพื่อทลายกำแพงเชิงระบบดังกล่าว องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลาจึงได้ริเริ่มพลังแห่งการบูรณาการผ่าน บันทึกความตกลงความร่วมมือ (MOU) ขับเคลื่อนโครงการฯ ร่วมกับภาคีเครือข่าย ๑๔ หน่วยงานหลัก เมื่อวันที่ ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๖๗ อันประกอบด้วยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา, สปสช. เขต ๑๒ สงขลา, สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสงขลา และสมาคมนักทัศนมาตรแห่งประเทศไทย เป็นต้น ความร่วมมือระดับพหุภาคีนี้ถือเป็นกลไกสำคัญในการบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกัน ทั้งด้านบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ นวัตกรรมเครื่องมือทางการแพทย์ และระบบการส่งต่อที่เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งจังหวัด มูลนิธิอาสาสร้างสุข จึงเล็งเห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการยกระดับการดำเนินงานสู่โครงการ สงขลาโมเดล: แสงสว่างแห่งปัญญา โดยขับเคลื่อนผ่านระบบฐานข้อมูลกลาง Songkhla Vision Platform ควบคู่กับการจัดหน่วยบริการตรวจวินิจฉัยเคลื่อนที่เชิงรุก (Mobile Specialist Unit) ถึงสถานศึกษา เพื่อค้นหาและส่งมอบแว่นสายตาคุณภาพสูงให้ครอบคลุมร้อยละ ๑๐๐ ตามชุดสิทธิประโยชน์ของ สปสช. อันเป็นการทลายข้อจำกัดเชิงพื้นที่ คืนโอกาสทางการเรียนรู้ที่เท่าเทียม และสร้างรากฐานคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่เยาวชนชาวสงขลาอย่างยั่งยืนสืบไป