กองทุนสุขภาพจังหวัด

จังหวัดสงขลากำลังก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างชัดเจน โดยสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป ปัจจุบันสูงถึงร้อยละ 18.84 อัตราส่วนพึ่งพิง ร้อยละ 56.87 สูงกว่าระดับประเทศ ร้อยละ 56.25% และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง (ที่มา: สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง,๒๕๖๗) ส่งผลให้ครัวเรือนและระบบบริการสาธารณสุขในพื้นที่ต้องรับภาระการดูแลมากขึ้น ขณะเดียวกัน ผู้สูงอายุจำนวนหนึ่งอยู่ลำพังในเวลากลางวันหรือมีภาวะพึ่งพิงระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง (ติดบ้าน/ติดสังคม) จำเป็นต้องได้รับการดูแล ฟื้นฟู และกระตุ้นสมรรถภาพอย่างต่อเนื่องในชุมชน เพื่อคงความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (ADL) ลดความเสี่ยงหกล้ม ลดภาวะซึมเศร้า และช่วยให้ผู้ดูแลหลัก (caregiver ในครอบครัว) ได้มีเวลาพัก (respite) จากการวิเคราะห์สถานการณ์ในจังหวัดสงขลา พบว่า ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมาก เช่น ผู้ป่วย ติดเตียง หรือผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมระยะรุนแรง มีหน่วยงานหรือศูนย์ต่างๆ ดูแลอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาล สถานพยาบาล หรือศูนย์ดูแลผู้ป่วยระยะยาว แต่กลุ่มที่ขาดการดูแลอย่างเห็นได้ชัด ประกอบ ไปด้วยกลุ่มแรก ได้แก่ ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย ซึ่งเป็นกลุ่มที่ยังช่วยเหลือตนเองได้ส่วนใหญ่ แต่เริ่มมีปัญหาสุขภาพเล็กน้อย เช่น เดินไม่แข็งแรง มีปัญหาการทรงตัว หรือเริ่มมีอาการซึมเศร้า กลุ่มที่สอง ได้แก่ ผู้สูงอายุที่ไม่มีภาวะพึ่งพิง เป็นผู้สูงอายุที่ยังไม่มีปัญหาสุขภาพ แต่ขาดการออกกำลังกาย ขาดกิจกรรมสังคม ขาดการเตรียมความพร้อมสำหรับวัยสูงอายุ ทำให้มีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นผู้มีภาวะพึ่งพิงเร็วกว่าที่ควรจะเป็น และกลุ่มสุดท้าย ได้แก่ ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว หรือกลุ่มที่ลูกหลานออกไปทำงาน ต้องอยู่บ้านคนเดียวในช่วงกลางวัน ขาดการดูแลและกิจกรรมที่เหมาะสม ทำให้เกิดปัญหาผู้สูงอายุเสื่อมสมรรถภาพเร็วกว่าที่ควรจะเป็น เกิดภาวะพึ่งพิงก่อนกำหนด เพิ่มภาระให้ครอบครัวและระบบสุขภาพ ขาดการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพในระยะก่อนเกิดปัญหา ส่งผลให้ผู้สูงอายุรู้สึกโดดเดี่ยว ซึมเศร้า รวมทั้งไม่ได้รับการดูแลเรื่องสุขภาพ ที่เหมาะสม ส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ไม่ดี องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ร่วมกับ สำนักพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสงขลา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา โรงพยาบาสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตสงขลา และมูลนิธิชุมชนสงขลา