พัฒนาศักยภาพผู้ดูแลในการฟื้นฟูสมรรถภาพสมองผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย (MCI) “ด้วยพลังครอบครัวและชุมชน สร้างชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ” สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี ปีงบประมาณ พ.ศ.2569
-
ร้อยละสถานที่หรือพื้นที่สาธารณะที่มีสภาพแวดล้อมเอื้อต่อการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ
ในปัจจุบันสังคมไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ส่งผลให้พบผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่อง เล็กน้อย หรือ Mild Cognitive Impairment (MCI) เพิ่มมากขึ้นภาวะนี้คือระยะกึ่งกลางระหว่าง การลืมตามวัยกับภาวะสมองเสื่อม (Dementia) แม้ผู้สูงอายุยังช่วยเหลือตัวเองได้แต่มีอัตราเปลี่ยนเป็น โรคอัลไซเมอร์ สูงถึง ร้อยละ 10 - 15 ต่อปี หากไม่ได้รับการกระตุ้นสมองที่เหมาะสม
จากการคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดปัตตานี 2567 - 2569 พบว่ามีผู้สูงอายุ เสี่ยงสมองเสื่อม จำนวน 74,843 , 75,546 และ 76,438 คิดเป็นร้อยละ 7.73, 7.48 และ 8.24 ตามลำดับ (ที่มา : ระบบ 3 หมอรู้จักคุณ) เริ่มมีอาการหลงลืมส่งผลต่อความมั่นใจและการดำเนินชีวิต ผู้มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย (MCI) แม้ยังช่วยเหลือตัวเองได้ในชีวิตประจำวัน แต่เริ่มมีปัญหาด้านความจำและพฤติกรรม ซึ่งมักสร้างความกังวลใจให้กับญาติหรือผู้ดูแลการทำให้ครอบครัวหรือญาติเข้าใจธรรมชาติ ของโรค และการรู้วิธี รับมือที่ถูกต้องตั้งแต่ระยะเริ่มต้นเป็นสิ่งสำคัญมาก หากผู้ดูแลขาดความรู้ ทักษะ และการสนับสนุนที่เหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะเครียด ซึมเศร้า หรือหมดไฟ (Burnout) ซึ่งจะส่งผลกระทบ โดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ
การจัดโครงการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้ดูแล, อสม.และ จนท.รพ.สต. ทั้งในด้านความรู้ ทักษะการสื่อสาร และการดูแล จิตใจตนเอง จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้สูงอายุ ได้รับการดูแลที่ต่อเนื่อง และมีคุณภาพที่บ้าน ประกอบกับ ครอบครัวผู้ดูแลผู้สูงอายุ และคนในชุมชนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจ และไม่เห็น ถึงความสำคัญของการกระตุ้นสมองป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้ และปฏิเสธการนำผู้สูงอายุมารับการพื้นฟูสมอง
ในรงพยาบาลทางผู้จัดทำจึงได้เล็งเห็นความสำคัญในการจัดทำโครงการนี้ เพื่อชะลอความเสื่อมของสมอง เพิ่มคุณภาพชีวิตและลดภาระ ค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ของครอบครัว และชุมชนในอนาคต โดยเพิ่มประสิทธิภาพ ผู้ดูแล อสม.หมอคนที่ 1 จนท.รพสต.และหมอคนที่ 2 จับคู่บัดดี้ เป็นที่ปรึกษาให้กับครอบครัวด้วย
-
เพื่อเพิ่มจำนวนบุคคลในครอบครัวที่มีความรู้ความเข้าใจและสามารถปฏิบัติต่อผู้สูงอายุที่ต้องได้รับการดูแล400
จำนวนบุคคลในครอบครัวที่มีความรู้ความเข้าใจและสามารถปฏิบัติต่อผู้สูงอายุที่ต้องได้รับการดูแล เพิ่มขึ้น
1 เพื่อให้ผู้ดูแลและอสม.มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะ MCI และแนวทาง การชะลอสมองเสื่อม
2 เพื่อฝึกทักษะการจัดกิจกรรมกระตุ้นสมองและทักษะการสื่อสารกับผู้สูงอายุอย่างถูกวิธี
3 เพื่อสร้างระบบสนับสนุนทางจิตใจและป้องกันภาวะหมดไฟ (Burnout) ในกลุ่มผู้ดูแล
-
กลุ่มผู้สูงอายุ
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมพัฒนาศักยภาพผู้ดูแล อสม. และเจ้าหน้าที่ รพ.สต. ในการดูแลและฟื้นฟูสมรรถภาพสมองผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย หรือ MCI
กิจกรรมหลักของโครงการ คือ การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแล อสม. และเจ้าหน้าที่ รพ.สต. ในการดูแลและฟื้นฟูสมรรถภาพสมองผู้สูงอายุที่มีภาวะ MCI โดยเน้นการให้ความรู้ ฝึกทักษะการจัดกิจกรรมกระตุ้นสมอง การสื่อสารกับผู้สูงอายุ การดูแลจิตใจผู้ดูแล และการสร้างเครือข่ายสนับสนุนในชุมชน เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้าน ชะลอความเสื่อมของสมอง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
31 กรกฎาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 25691.ร้อยละ 95 ของผู้ดูแล และอสม.มีพฤติกรรม การดูแล และจัดกิจกรรม กระตุ้นสมองให้ผู้สูงอายุที่บ้านอย่างน้อย 3 ครั้ง ต่อสัปดาห์ (ประเมิน หลังจบโครงการ 1 เดือน) 2.ผู้ดูแลมีคะแนนประเมิน ความเครียด(แบบวัดความ เครียด ST-5) อยู่ในระดับ ต่ำถึง ปานกลาง ไม่เกิด ภาวะหมดไฟ
538300 บาท
จกรรมหลักของโครงการ คือ การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแล อสม. และเจ้าหน้าที่ รพ.สต. ในการดูแลและฟื้นฟูสมรรถภาพสมองผู้สูงอายุที่มีภาวะ MCI โดยเน้นการให้ความรู้ ฝึกทักษะการจัดกิจกรรมกระตุ้นสมอง การสื่อสารกับผู้สูงอายุ การดูแลจิตใจผู้ดูแล และการสร้างเครือข่ายสนับสนุนในชุมชน เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้าน ชะลอความเสื่อมของสมอง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
1 ผู้ดูแล จนท.และอสม.มีความมั่นใจ ทักษะ และทัศนคติที่ดีในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะ MCI
2 ผู้สูงอายุได้รับการกระตุ้นสมองอย่างต่อเนื่องที่บ้าน ช่วยชะลอความเสื่อมได้ดียิ่งขึ้น
3 เกิดเครือข่ายผู้ดูแล (Caregiver Network) ในชุมชนที่สามารถช่วยเหลือ และเป็นที่ปรึกษา
ให้แก่กันได้
4 เกิดการสื่อสารสร้างความรอบรู้เรื่องการดูแลฟื้นฟูป้องกันภาวะสมองเสื่อมในชุมชน
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @15 ก.ค. 2569 | รุสนา จิตกาหลง | |
| 2 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 2 (.docx) @20 ก.ค. 2569 | รุสนา จิตกาหลง |
