โครงการพัฒนาเครือข่ายผู้ดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ (Diabetes Remission) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
-
ร้อยละของประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน
ปัจจุบันโรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2566 ถึง พ.ศ. 2568 ข้อมูลสถิติจากกองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค พบผู้ป่วยเบาหวานสะสมในระบบสารสนเทศบริการสุขภาพ จำนวน 4,827,065 คน และเพิ่มขึ้นเป็น 5,183,925 คน ในปี พ.ศ. 2567 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2568 ผู้ป่วยเพิ่มขึ้นมากกว่า 6,500,000 คน โดยมีอัตราผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นเฉลี่ยในเกณฑ์คงที่ประมาณ 300,000 คนต่อปี (กลุ่มเทคโนโลยีและระบาดวิทยา กองโรคไม่ติดต่อ, 2569) สำหรับผู้ป่วยเบาหวานในจังหวัดปัตตานี ปี 2566 - 2568 มีจำนวน 23,278 คน, 24,868 คน และ 26,308 คน ตามลำดับ แนวโน้มการควบคุมโรคได้ดี 3 ปีย้อยหลังเฉลี่ยเท่ากับร้อยละ 20 ซึ่งไม่ผ่านเกณฑ์เป้าหมายที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดไว้ ร้อยละ 40 (คลังข้อมูลสุขภาพจังหวัดปัตตานี, 2569)
แนวทางการรักษาในอดีตมุ่งเน้นการควบคุมระดับน้ำตาลด้วยการใช้ยาซึ่งมักก่อให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายและภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว จากองค์ความรู้ทางการแพทย์เวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine) พบว่า หากผู้ป่วยได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างถูกต้องและเข้มข้น (Lifestyle Modification)
จะสามารถฟื้นฟูการทำงานของตับอ่อนและลดภาวะดื้ออินซูลินส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงจนอยู่
ในเกณฑ์ปกติ (HbA1C < 6.5%) อย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องใช้ยาลดระดับน้ำตาลเป็นเวลาอย่างน้อย 3 เดือนขึ้นไป เรียกว่า ภาวะสงบของโรคเบาหวาน (Diabetes Remission) ซึ่งช่วยลดโอกาสเกิดโรคแทรกซ้อนและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างยั่งยืน
ดังนั้นการขับเคลื่อนการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ (DM Remission) จึงเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพโดยอาศัยการบูรณาการองค์ความรู้แบบองค์รวม ได้แก่ การควบคุมอาหาร, การออกกำลังกาย, การจัดการความเครียด ผู้ป่วยควรมีบทบาทหลักและเป็นศูนย์กลางในการควบคุมดูแลสุขภาพของตนเอง โดยผู้ป่วยจะต้องรับผิดชอบกิจกรรมลงมือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองเพื่อควบคุมสภาวะของโรคที่เผชิญและเพิ่มระดับความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเองจนส่งผลทำให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาศักยภาพผู้ป่วยให้มีทักษะจัดการตนเอง จึงได้จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยโรคเบาหวานให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ (DM Remission) ขึ้น เพื่อเป็นรูปแบบการดูแลที่เฉพาะ เจาะจงและส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถลดการพึ่งพายา ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และสามารถเข้าสู่ภาวะสงบของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
-
เพื่อแก้ปัญหาประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน
ร้อยละของประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน ลดลง
- เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดจนเข้าสู่ภาวะโรคเบาหวานระยะสงบ (Diabetes Remission) ได้สำเร็จโดยไม่ต้องใช้ยา
- เพื่อพัฒนาพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง320
1.ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดปัตตานี จำนวน 180 คน 2.ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดปัตตานี จำนวน 180 คน 3.ผู้รับผิดชอบงานโรคไม่ติดต่อและสหวิชาชีพ จำนวน 80 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมพัฒนาศักยภาพผู้ป่วยเบาหวานและญาติผู้ดูแลผู้ป่วยเบาหวาน
เป็นกิจกรรมอบรมเชิงวิชาการและเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาความรู้ ทักษะ และสมรรถนะของบุคลากรสาธารณสุขที่รับผิดชอบงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และทีมสหวิชาชีพในพื้นที่ ให้สามารถดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ได้อย่างเป็นระบบ โดยมุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ลดปัจจัยเสี่ยง ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และเข้าสู่ภาวะเบาหวานระยะสงบ หรือ Diabetes Remission ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การอบรมเน้นการสร้างความเข้าใจเรื่องแนวคิดโรคเบาหวานระยะสงบ เกณฑ์การคัดเลือกผู้ป่วยที่เหมาะสม แนวทางการประเมินภาวะสุขภาพ การวิเคราะห์พฤติกรรมเสี่ยงของผู้ป่วยรายบุคคล การให้คำปรึกษาเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านอาหาร การออกกำลังกาย การควบคุมน้ำหนัก การจัดการความเครียด และการติดตามผลลัพธ์ทางคลินิก เช่น น้ำหนักตัว รอบเอว ระดับน้ำตาลในเลือด และค่า HbA1C
นอกจากนี้ ยังมีการฝึกปฏิบัติการจัดทำแผนดูแลผู้ป่วยรายบุคคล การใช้เทคนิคการสื่อสารเพื่อสร้างแรงจูงใจ การให้คำปรึกษาแบบมีส่วนร่วม การออกแบบกิจกรรมกลุ่มสำหรับผู้ป่วยและญาติผู้ดูแล ตลอดจนการจัดระบบติดตามผู้ป่วยต่อเนื่องในระดับอำเภอและหน่วยบริการ เพื่อให้บุคลากรสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินงานจริงในพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม
กิจกรรมนี้มีเป้าหมายให้บุคลากรผู้รับผิดชอบงานโรคไม่ติดต่อและทีมสหวิชาชีพ มีแนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในทิศทางเดียวกัน สามารถเป็นพี่เลี้ยงให้แก่ผู้ป่วยและครอบครัว สนับสนุนให้ผู้ป่วยเกิดความมั่นใจในการดูแลตนเอง ลดการพึ่งพายา ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน และยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยเบาหวานของจังหวัดปัตตานีให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
31 กรกฎาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 25701.หลังเข้าร่วมกิจกรรมผู้ป่วยมีน้ำหนักตัวลดลง ร้อยละ 80 2.หลังเข้าร่วมกิจกรรมครบ 3 เดือน ผู้ป่วยมี HbA1C ลดลงกว่าก่อนร่วมกิจกรรม
580500 บาท
9.1 ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีพฤติกรรมที่เหมาะสมสามารถลดน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติหรือใกล้เกณฑ์ปกติ
9.2 ผู้ป่วยเบาหวานสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดลดลงจนเข้าสู่ภาวะโรคเบาหวานระยะสงบ (Diabetes Remission)
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.docx) @20 ก.ค. 2569 | รุสนา จิตกาหลง |
